Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi
Wiki Article
Basın kartı başvurusu için aranan şartları, 5 kart türünü, kurum kontenjanlarını ve iptal hâllerini güncel yönetmeliğe göre adım adım öğrenin.
Basın kartı, Türkiye'de gazetecilik mesleğini icra edenlerin kimliğini resmî olarak belgeleyen ve İletişim Başkanlığı tarafından verilen en temel meslek belgesidir. Sahada habercilikten protokol alanlarına erişime kadar pek çok aşamada bu kartın kazandırdığı güvence belirleyici olur .
Bu rehberde ; kart türlerini, başvuru şartlarını , kurumlara uygulanan kontenjanları , başvuru aşamalarını, başvuruları karara bağlayan Komisyonun nasıl karar verdiğini ve kartın iptal edildiği durumları resmî mevzuata dayanarak açıklıyoruz. Amaç , okumayı tamamladığınızda başvurunuzu kendinizden emin şekilde yapabilmeniz .
Basın Kartı Nedir?
Basın kartı; 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek maddelerine dayanan, İletişim Başkanlığınca düzenlenen ve resmî ya da özel tüm kuruluşlarca geçerli sayılan bir gazeteci kimliğidir. Meslek camiasında yaygın olarak "sarı basın kartı" olarak da bilinir .
Kart, başvuranın yalnızca kendi beyanıyla talep edebileceği bir belge değildir. Çoğu başvuruda kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışması, bağlı olduğu yayının da yönetmelikteki kriterleri karşılaması gerekir. Başka bir ifadeyle başvuru iki yönlü bir değerlendirmedir: hem başvuran hem işveren incelenir .
Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?
Sıkça duyulan "sarı basın kartı" kavramı, mevzuattaki bir kategori değildir; kartın bilinen tasarımına gönderme yaparak ortaya çıkmış yerleşik bir kullanımdır . Resmî düzenlemede sadece beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" dendiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı anlaşılır .
Basın Kartının Hukuki Dayanağı
Basın kartının yasal temeli , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Kanunun verdiği yetkiyle hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . Bu düzenleme , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırarak onun yerini almıştır .
Metinde 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile önemli güncellemelere gidilmiştir . Bu revizyonla; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının dikkate alınacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar güncellenmiş ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı eklenmiştir .
- Temel kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu (ek maddeler)
- Uygulama metni: 7051 sayılı karar ekindeki yönetmelik (RG 10/4/2023, sayı 32159)
- Revizyon: 2024 yılında 8624 sayılı kararla yapılan değişiklikler
- Sözleşme şartı: 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesi
- Davranış kuralları: 195 sayılı Kanun kapsamındaki basın ahlak esasları
Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz tavsiye edilir .
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Mevzuat uyarınca beş farklı kart türü vardır . Her türün kapsadığı kişiler ve aranan şartlar ayrı ayrı belirlenmiştir. Hangi türe başvuracağınızı bilmek, sürecin ilk ve en önemli adımıdır .
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En çok başvurulan kart türü budur; kart talep edenin genel şartların tamamını taşıması gerekir. TRT aracılığıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .
2. Süreli Basın Kartı
Türkiye'de yerleşik olarak görev yapan, yani görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı gazetecilere yöneliktir. Başvuranın ; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin bulunması ve kurumunun idare merkezinin olduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu ibraz etmesi gerekir. Kart, görev süresiyle sınırlı olarak verildiği yılın sonuna kadar geçerlidir .
3. Geçici Basın Kartı
Görev bölgesi Türkiye olmayan, fakat haber takibi için bir süreliğine ülkeye gelen yabancı medya çalışanları bu kartı alabilir. Bu kart, görev süresi esas alınarak en fazla üç ay için verilir ve istenirse bir defaya mahsus uzatma yapılabilir.
4. Serbest Basın Kartı
İşinden ayrılmış ve geçici olarak çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı gazetecilere yönelik karttır. Talebin , en az bir yıl çalışılan kuruluştan işten çıkıştan sonra bir ay içinde yapılması şarttır . Kart süresi, daha önce kart taşınan yıla göre değişir :
- 5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
- Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
- 10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart
Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda da gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından doğrulanması aranır .
5. Sürekli Basın Kartı
En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. Bu süre hesaplanırken serbest kartla geçen dönemlerin yalnızca 24 aya kadar olan kısmı sayılır . Bu türde bir kuruluşta çalışıyor olma şartı aranmaz ; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .
Basın Kartı Almak İçin Gereken Şartlar
Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar aranır . Bu şartlardan tek biri dahi sağlanmazsa başvuru reddedilir :
- En az 18 yaşında olmak.
- Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
- Hakkında kısıtlılık ya da kamu hizmetlerinden yasaklanma kararı olmamak.
- Kasten işlenen bir suçtan beş yıl veya daha fazla hapis cezası almamış olmak.
- Şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet gibi yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 3713 ve 6415 sayılı kanunlarda düzenlenen terör ve terör finansmanı suçlarından hüküm giymemiş olmak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesi ikinci fıkrası kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
- Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.
Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı istenir .
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Başvurudan önce hizmet akdinizi mutlaka kontrol edin .
Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?
Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele bu kapsamda kart verilemez. Mesela bir holdingin iç bültenini yazan editör, yayın faaliyeti yürütse dahi bu belgeye hak kazanamaz.
Kurum Şartları: Gazete, Ajans, RTV ve İnternet Haber Siteleri
Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın çalıştığı kuruluşun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları karşılaması gerekir. Buna ek olarak her kuruluş türü için kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar tek tek sayılmıştır.
Gazete ve Dergiler
Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması zorunludur. Kontenjan , gazetenin yüzölçümüne ve yayın periyoduna göre değişir; mesela yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru işleme konmaz.
Haber Ajansları
Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci çalıştırması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi bulunması gerekir . On gazete veya beş yaygın yayıncıyla sözleşmeli, on gazeteci istihdam eden ajanslarda kontenjan sınırı yoktur .
Radyo ve Televizyonlar
Radyo ve televizyonların 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması şarttır . Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, listedeki unvanlarda olsalar dahi kart düzenlenmez .
İnternet Haber Siteleri
İnternet haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa sunması , haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının sürekli erişilebilir olması , özgün ve güncel haber ve yorumlar barındırması ve içeriklerin başka yayından aynen alıntı barındırmaması gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :
- 4 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 4 çalışan
- 5-9 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 9 çalışan
- 10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz
İnternet sitelerine özgü unvan listesinde geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de bulunur .
Adım Adım Basın Kartı Başvurusu
Başvuru dijital olarak yapılır, İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve ana hatlarıyla aşağıdaki sırayı izler :
- İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
- Ön hazırlık yapın: Fotoğraf, altı aylık mesleki çalışma belgesi ve fikir işçisi sözleşmenizi dijital olarak hazırlayın.
- Beyannameyi doldurun: İletişim Başkanlığının internet sitesindeki başvuru beyannamesini elektronik ortamda eksiksiz doldurun ve belgeleri sisteme yükleyin.
- İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
- Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
- Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
- Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.
Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular doğrudan Başkanlık tarafından reddedilir ve durum beyannamede verilen iletişim bilgileri üzerinden başvurana bildirilir. Eksikler giderildiğinde yeniden başvuru yapmak mümkündür.
Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvuru yapabilir. Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu kullanır ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .
Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci
Kartlarla ilgili nihai kararı veren Komisyon, İletişim Başkanlığı temsilcileri, meslek örgütleri, gazeteci sendikası, sürekli kart sahipleri ve akademisyenlerden oluşan bir yapıyla toplam 19 üyeden meydana gelir . Üyelerin görev süresi iki yıldır.
- Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
- En az 13 üye ile toplanılır; ses ve görüntülü uzaktan katılım da geçerlidir.
- Salt çoğunlukla karar verilir, çekimser oy kullanılmaz; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir.
- Dosyalar toplantıdan en az beş gün önce üyelerin incelemesine sunulur.
- Ret kararlarının gerekçeleri tutanağa eklenir.
İnceleme sırasında adayın mesleki üretimine, eserlerine ve aldığı ödüllere ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da göz önünde bulundurur . Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da hesaba katılır . Bu nedenle erişimi zayıf bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile sonucu olumsuz etkileyebilir .
Basın Kartının Sağladığı Haklar ve Kolaylıklar
Kartın ilk ve en önemli işlevi, mesleki kimliğin tüm kurumlar nezdinde resmî olarak tanınmasıdır . Buna ek olarak mevzuatta somut olarak tanımlanmış birkaç önemli hak vardır :
- Basın trafik kartı: Talep eden kart sahipleri basın trafik kartı alabilir; kullanım esasları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığınca ortaklaşa belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Yurt dışına görevle giden kart sahibi gazeteciler ve Türkiye'de yaşayan sürekli kart sahipleri belirli usullerle hizmet damgalı pasaport talep edebilir.
- Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
- Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.
Şu ayrıma dikkat etmek gerekir: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları kartın kendisinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden doğar . Henüz kart almamış bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine sunduğu indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; geçerli uygulamayı ilgili kurumdan teyit etmeniz önerilir .
Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu
Yönetmeliğin 47. maddesine göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi 10 yıldır . Süresi biten kartlar, sahibinin şartları taşımaya devam etmesi kaydıyla ayrı bir Komisyon kararına gerek kalmadan Başkanlıkça yenilenir . Sürekli türdeki kart ise ömür boyu geçerlidir ; sadece kartın kendisinin değiştirilmesi gündeme gelebilir .
Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kayıp durumunda başvuruya kayıp tutanağı ya da kayıp ilanının yayımlandığı gazete ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge konur. Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle kart talebi bir yılda azami iki kez mümkündür .
Ücret konusunda yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini düzenler. Geçerli ücret Başkanlıkça ilan edildiğinden, başvuru ekranındaki bilgiyi esas almanız gerekir .
Basın Kartı Ne Zaman İade Edilir veya İptal Edilir?
İş yeri ya da unvan değişikliği olduğunda , değişiklik bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilmelidir . Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde otuz gün içinde Başkanlığa iade edilir . Elinizdeki eski kart iade edilmeden yeni başvuru değerlendirilmez .
İptal sebepleri şunlardır:
- Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
- Çalışılan kuruluşun gerekli kurumsal şartları artık sağlamaması
- Kartın veya karta bağlı kartların bir başkasına kullandırılması
- Basın ahlak esaslarına aykırı davranışlar nedeniyle Komisyonun iptal kararı vermesi
Basın ahlak esaslarına aykırılık sebebiyle kartı iptal edilen kişiye , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart verilemez. Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Ayrıca dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında savcılığa suç duyurusu yapılır ; bu kişilere soruşturma ya da kovuşturma tamamlanıncaya kadar kart verilmez .
Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri
Kart alabilecekler muhabir ve editörlerle sınırlı değildir; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Her grup için ayrı kurallar geçerlidir .
Kamu Kurumlarının Enformasyon Personeli
Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , bu sıfatla Haber Yazılımı başvuru hakkına sahiptir. Beyannamenin üst yönetici tarafından imzalanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının sunulması gerekir . Komisyon bu başvurularda görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına özellikle odaklanır; unvanın kâğıt üzerinde uygun olması yeterli sayılmaz .
Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları
Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi temel koşullar geçerliliğini korur .
Meslek Örgütü Yöneticileri
Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yöneticileri de başvuru yapabilir . Diğer taraftan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart düzenlenmez .
Başkanlığın Yaptığı Denetimler
İletişim Başkanlığı, kartların geçerliliğini koruyup korumadığını düzenli olarak denetler . Yayın kuruluşları, talep üzerine kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi göndermek zorundadır . İnceleme sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi uyarılır .
Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi
Başvuru düğmesine basmadan önce şu maddeleri sırayla gözden geçirmeniz , olası ret kararlarını büyük ölçüde önler :
- 18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
- Sabıka kaydımda yönetmelikte sayılan suçlardan bir hüküm yok.
- 5953 kapsamında sözleşmeli ve sigortalı olarak çalışıyorum.
- Son altı aya ait, adımın açıkça göründüğü mesleki çalışmalarımı hazırladım.
- İşverenimin kurumsal şartları ve kontenjanı başvuruma izin veriyor.
- Unvanım, kuruluş türüme göre kart alabilecek unvanlar listesinde yer alıyor.
- Önceki kartım iade edildi, iş değişikliği bildirimlerim tamam.
Listedeki maddelerden biri bile eksikse , eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak daha akıllıca olur . Çünkü reddedilen bir dosya tekrar başvurmaya engel olmasa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .
Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar
Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , dikkatle giderilebilecek hatalardan ileri gelir. Başvurularda sık rastlanan problemler ve yapılması gerekenler aşağıdadır:
- Yanlış sözleşme türü → Sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygun fikir işçisi sözleşmesi olduğundan emin olun.
- Zayıf çalışma örnekleri → Altı ayı kapsayan, adınızın açıkça göründüğü özgün içerikler sunun.
- Kurumun şartları taşımaması → Başvurudan önce çalıştığınız yayının kontenjanını ve kurumsal şartlarını kontrol edin.
- Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
- Bildirim yükümlülüğünü atlamak → İş yeri veya unvan değişikliğini bir ay içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirin.
- Eski kartı iade etmemek → Yeni başvurudan önce iade edilmesi gereken kartı teslim edin; aksi hâlde başvuru işleme alınmaz.
Somut bir senaryo düşünelim: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, işinden ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeni bir işte işe başlıyor . Bir aydan uzun boşluk oluştuğu için kesintisiz çalışma şartı bozuluyor . Ayrılıştan sonraki ilk ayda serbest kart talep edilseydi, bu sorunla karşılaşmayabilirdi.
İnternet Haber Sitenizin Çalışanları Kart Alabilir mi?
2022'deki yasal düzenlemeden bu yana internet haber siteleri resmen süreli yayın statüsüne kavuştu ve dijital yayıncıların gazetecileri de kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Fakat her dijital yayın otomatik olarak bu hakka sahip değildir . Sitenizin çalışanlarının kart alabilmesi için şu adımları tamamlamanız önemlidir:
- Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
- Künye: İmtiyaz sahibi, sorumlu müdür ve iletişim bilgilerinin yer aldığı künyeyi güncel tutun.
- Sigortalı kadro: 5953 sayılı Kanun kapsamında en az dört sigortalı çalışan, kart başvurusunun asgari eşiğidir.
- Özgün ve güncel içerik: Ajans metinlerini veya başka sitelerin haberlerini birebir kopyalamak yerine özgün günlük içerik üretin.
- Kesintisiz yayın: Sitenin erişim dışı kalmaması için güvenilir bir altyapı ve yedekleme kullanın.
- Ziyaretçi verisi: Komisyon trafik verisine baktığı için okur sayınızı ve istatistiklerinizi takip edin.
Bir internet haber sitesi için bu şartların önemli bir kısmı , sitenin teknik altyapısıyla doğrudan ilişkilidir . Künye alanları, özgün içerik akışı, kesintisiz erişim ve ölçülebilir trafik , yayıncı açısından sürekli takip edilmesi gereken başlıklardır .
Basın Kartı SSS
Basın kartı için lise mezuniyeti yeterli mi?
Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik eğitim şartı olarak lise ya da dengi bir okuldan mezun olmayı arar ; yani lise mezunları da karta başvurabilir . Ancak Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi inceler; güçlü bir çalışma dosyası en az eğitim kadar belirleyicidir .
Basın kartı kaç ayda gelir?
Kesin bir süre öngörülmemiştir. Başvurunuz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine alınır . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak değişir .
Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?
Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıl çalıştığı kuruluştan ayrılıp bir ay içinde başvuranlara ve durumu büyükelçilik veya konsoloslukça teyit edilen yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere düzenlenir. Kurumsal geçmişi bulunmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar bakımından bu yol açık değildir .
Kişisel blog veya YouTube kanalı ile kart alınır mı?
Bağımsız sosyal medya yayıncıları, tek başına bu çalışmalarla kart alamaz . Resmî kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri gerektirir . Öte yandan şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü olarak çalışan biri başvuru yapabilir .
Basın kartı başvurusu için ücret ödenir mi?
Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini öngörür . Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça ilan edilir; bu yüzden son durumu resmî siteden kontrol etmelisiniz .
Basın kartı iptal edilirse ne olur?
İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeniden başvuru yapılabilir . Fakat basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart verilmez . Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri tamamlanmadıkça kart verilmez .
Yabancı medya mensuplarına hangi kart verilir?
Evet, alabilirler. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. Her iki kartta da görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu istenir ; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .
Özetle basın kartı almak; resmî düzenlemedeki kişisel şartları taşımak, şartları sağlayan medya kuruluşunda çalışmak ve beyannameyi eksiksiz tamamlamakla mümkündür . Kart sahibi olduktan sonra da iş değişikliği bildirimlerini aksatmamak kartı kaybetmemenin ön koşuludur .
Başvuru adımlarını, kart sorgulamayı ve yenileme işlemlerini daha ayrıntılı incelemek isterseniz basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Resmî işlemler için daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; bu yazıdaki bilgiler yalnızca bilgi vermek içindir ve hukuki danışmanlığın yerine geçmez .
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this wiki page